الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
340
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
شده است ، و معمولا بر زمان اطلاق مىشود ، اما گاهى به مكانى كه بايد كارى در آن انجام پذيرد ، گفته مىشود ، مانند « ميقات حج » يعنى مكانى كه هيچكس بدون احرام نمىتواند از آنجا بگذرد . سپس چنين نقل مىكند كه « موسى به برادرش هارون گفت : در ميان قوم من جانشين من باش و در راه اصلاح آنها بكوش و هيچگاه از طريق مفسدان پيروى مكن » ( * ( وَقالَ مُوسى لأَخِيه هارُونَ اخْلُفْنِي فِي قَوْمِي وَأَصْلِحْ وَلا تَتَّبِعْ سَبِيلَ الْمُفْسِدِينَ ) * ) . در اينجا به چند موضوع بايد توجه داشت [ 1 - چرا وعده چهل روز يك جا بيان نشده ؟ ] 1 - نخستين سؤالى كه در مورد آيه فوق پيش مىآيد اين است كه چرا وعده چهل روز يك جا بيان نشده بلكه نخست مىفرمايد سى روز ، سپس ده روز به عنوان متمم بر آن مىافزايد در حالى كه در آيه 151 بقره اين چهل روز به صورت واحد ، ذكر شده است ؟ مفسران درباره اين تفكيك ، تفسيرهاى گوناگونى ذكر كردهاند ، ولى آنچه بيشتر به نظر مىرسد و با روايات اهل بيت ع نيز سازگار است اين است كه گرچه در متن واقع ، بنا بر چهل روز بوده اما خداوند براى آزمودن بنى اسرائيل نخست موسى ع را براى يك مواعده سى روزه دعوت نمود ، سپس آن را تمديد كرد ، تا منافقان بنى اسرائيل صفوف خود را مشخص سازند . از امام باقر ع چنين نقل شده كه فرمود : هنگامى كه موسى ع به وعده گاه الهى رفت با قوم خويش قرار گذاشته بود غيبت او سى روز بيشتر طول نكشد ، اما هنگامى كه خداوند ده روز بر آن افزود ، بنى اسرائيل گفتند : موسى ع تخلف كرده است ، و به دنبال آن دست به كارهايى كه مىدانيم زدند ( و